انواع سقف ریلی و بازشو ؛ اجرا با بهترین قیمت

یکی از راهکارهای کاربردی برای پوشاندن فضاهای روباز که نیازمند پوششی انعطاف پذیر نسبت به شرایط آب و هوایی مختلف هستند، سقف ریلی است. در این نوع از مدل‌های سقف بازشو، سیستمی متشکل از مسیرهای هدایت کننده یا همان ریل‌ها وجود دارد که امکان جا به جایی بخشی از پوشش سقف و کنترل میزان باز و بسته بودن فضا را به صورت دستی یا برقی فراهم می‌کنند. در نتیجه برای فضاهایی چون تراس، پاسیو، محوطه باز رستوران و کافه، سایبان استخر و سقف روف‌گاردن بهترین گزینه خواهند بود.

سقف ریلی متحرک نسبت به ساختار پروژه، الزامات و درخواست کارفرما با پوشش‌های متنوعی چون پارچه‌های معماری، آلومینیوم، پلی کربنات و یا شیشه قابلیت طراحی دارد. هر چند که جنس پوشش تنها مسئله مهم برای اجرای این سبک از سقف‌های جمع شونده نیست. برای نصب بهترین سازه متحرک، باید ابعاد دهانه، وزن پوشش، مسیر و میزان بازشدگی، نحوه تخلیه آب، مکانیزم حرکتی، ساختار اسکلت سازه و… توسط کارشناسان متخصص در این حوزه مورد تجزیه و تحلیل قرار بگیرند. در نتیجه شناخت انواع سقف بازشو، مشخصات، کاربردها و نکات مهم در اجرای آن‌ها کمک می‌کند تا سیستمی با حداکثر کارایی را انتخاب کرد.

سقف ریلی و بازشو چیست؟

منظور از سقف ریلی متحرک، سیستمی جمع شونده است که بخش‌های پوشاننده آن به جای ثابت شدن بر روی یک اسکلت، در امتداد ریل‌های هدایت کننده جا به جا می‌شوند. چنین ساختاری یک سایبان یا سقف متحرک در اختیار می‌گذارد تا بتوان کارایی فضای باز را بهینه کرد. عمدتا در طراحی ریل‌ها از پروفیل‌های آلومینیوم اکسترود شده استفاده می‌شود که در کنار اجزای دیگری مانند چرخ یا واگن حرکتی، فریم متحرک، اتصالات و در برخی از سیستم‌ها، کانال جمع آوری آب قرار می‌گیرند. عملکرد تمامی این بخش‌ها در کنار یکدیگر منجر می‌شود تا ریل، مسیر حرکت را کنترل و بار بخش متحرک به سازه منتقل شود. به همین دلیل دقت در طراحی معیارهایی چون هم راستایی، ابعاد مقطع و ظرفیت باربری برای داشتن سیستمی با عملکرد صحیح حائز اهمیت است.

سقف ریلی چگونه باز و بسته می‌شود؟

از نظر شیوه عملکرد، سقف بازشو شامل ساختار مبتنی بر ریل‌ها و مسیر مشخصی برای حرکت بخش‌های متحرک است که در امتداد دهانه سقف نصب می‌شوند. همچنین در داخل یا روی این پروفیل‌های آلومینیومی، مسیر حرکت واگن‌های متصل به فریم سقف تعبیه خواهد شد. در نتیجه آن، واگن‌ها وزن فریم و پوشش را به ریل منتقل می‌کنند و هم زمان فرایند هدایت کنترل شده کل سیستم را در امتداد ریل بر عهده دارند. نیروی مورد نیاز برای حرکت نیز قابل تأمین به دو صورت دستی یا برقی است.

در نمونه‌های موتوردار یا همان برقی با تعبیه نوع خاصی از موتورهای لوله‌ای شکل (تیوبلار)، انرژی لازم برای حرکت مکانیکی فراهم می‌شود. سپس این انرژی از طریق مکانیزم انتقال نیرو به فریم یا واگن منتقل خواهد شد تا کل سیستم به صورت هماهنگ با یکدیگر جا به جا شوند. در مدل‌های دستی نیز، همین حرکت با نیروی انسانی و از طریق دستگیره، قرقره یا مکانیزم کششی انجام می‌شود. در نتیجه سیستم‌های برقی با امکان کنترل باز و بسته شدن سقف به کمک یک کلید، کنترل یا تجهیزات اتوماسیون، سهولت بیشتری در کاربری دارند.

سقف بازشو چه تفاوتی با سقف ثابت دارد؟

تفاوت اصلی این مدل از سقف‌های جمع شونده با نمونه‌های ثابت، امکان تغییر وضعیت پوشش فضای پروژه است. در یک سایبان ثابت، میزان پوشش و مسیر استفاده از آن مشخص بوده و طراحی سقف به صورت سیستمی دائمی صورت می‌گیرد. در حالی که با اجرای یک سایبان متحرک، پوشش سقف می‌تواند در زمان مورد نیاز جا به جا شود و فضای زیرین را به محیطی کاملا سرپوشیده یا روباز بدل کند. این ویژگی برای مکان‌هایی مانند رستوران و کافه‌ها که نسبت به شرایط فصلی یا ساعات شبانه روز نیازمند شخصی سازی و بهبود شرایط فضای پذیرایی هستند، اهمیت بالایی دارد.

انواع سقف ریلی و بازشو بر اساس نوع پوشش

برای طراحی سیستم و پروفیل‌های سقف ریلی اغلب از آلومینیوم با آلیاژ 6063-T5 استفاده می‌شود. چرا که آلومینیوم به دلیل وزن پایین، قابلیت اکستروژن و امکان ایجاد مقاطع پیچیده انتخابی ایده آل‌تر نسبت به دیگر مصالح خواهد بود. این ماده حتی امکان طراحی یکپارچه مسیر واگن‌ها، محل اتصال قطعات و برخی از جزئیات آب‌بندی را فراهم می‌کند. برای پوشش سقف اما می‌توان از متریال‌های متنوعی بهره‌مند شد که گزینش آن مستقیماً با شیوه طراحی سازه، مکانیزم بازشو و نیازمندی‌های پروژه در ارتباط است.

سقف ریلی پارچه ای

سقف بازشو از نوع پارچه‌ای، یک سازه جمع شونده سبک وزن است که از غشای کششی و متصل به فریم‌های متحرک تشکیل می‌شود. در این سازه، فریم‌ها توسط واگن یا چرخ‌های مخصوص در امتداد ریل حرکت می‌کنند و به این شکل پوشش پارچه‌ای را بر روی فضا باز یا بسته می‌کنند. در حالت بسته، کشش غشا منجر به ایجاد فرمی پایدار در نقاط اتصال خواهد شد. همچنین برای باز کردن سقف، فریم‌های متحرک در مسیر ریل‌ها جا به جا و غشا را به صورت کنترل شده جمع می‌کنند. طراحی سقف متحرک پارچه به هر دو صورت دستی یا موتورایز امکان پذیر است. وزن پایین این محصول در مقایسه با سایر مصالح سنتی منجر شده تا انتخاب اول کارفرمایان برای ایجاد یک سازه پارچه ای متحرک در تراس، روف‌گاردن، کافه، رستوران و سایر فضاهایی با محدودیت در بار مرده باشد.

مزیت سقف پارچه ای نسبت به پوشش‌های سخت

• وزن پایین، کاهش جرم متحرک و بار مرده وارد بر ساختمان
• امکان ایجاد دهانه‌های متحرک و وسیع با سازه سبک‌تر
• قابلیت جمع‌شدن حداکثری و فشرده‌سازی پوشش در امتداد مسیر
• تنظیم عملکرد نوری پوشش با انتخاب نوع پارچه، رنگ، مشخصات لایه بندی
• هزینه اقتصادی و طراحی پیشرفته با پوشش ضد UV، ضد آب و آتش

سقف ریلی پلی‌کربنات

مشهورترین نوع سقف ریلی، نمونه‌های پلی کربنات هستند که اغلب با نام سقف متحرک استخر یا سازه تلسکوپی به فروش می‌رسند. در این سبک از سازه‌ها، از ورق‌های تک یا چند جداره برای طراحی پنل‌های سخت و سبک استفاده می‌ٌشود که در داخل فریم‌های متحرک قرار می‌گیرند. بر خلاف سقف متحرک پارچه‌ای، پنل‌های پلی کربنات در هنگام باز و بسته شدن تغییر شکل نمی‌دهند. از همین روی هندسه فریم، محل اتصال پنل‌ها و مسیر حرکت ریل، متناسب با ابعاد و وزن پنل‌ها و به صورت چند سگمنت سوار شده بر روی هم طراحی می‌شوند. به این ترتیب پنل‌های متحرک به زیر اولین سگمنت که ثابت است جمع خواهند شد. وزن نسبتاً پایین پلی‌کربنات در مقایسه با شیشه، آن را برای پوشش سقف‌های ریلی تراس، پاسیو، استخر، گلخانه و فضاهای نیمه‌باز مناسب می‌کند.

مزیت سقف پلی‌کربنات نسبت به پوشش‌های سنگین

• کاهش بار مرده نسبت به شیشه در کاربردهای ساختمانی و طبقات بالا
• مقاومت مناسب در برابر ضربه و جایگزین ایده‌آل برای شیشه‌های معمولی
• تا 90 درصد عبور نور طبیعی با امکان کنترل تابش در مدل‌های شفاف، نیمه شفاف و چندجداره
• امکان اجرای پنل‌های بزرگ با سیستم حرکتی دستی یا موتورایز
• هزینه اقتصادی‌تر در قیاس با شیشه و آلومینیوم با پوشش Anti-UV

سقف ریلی شیشه‌ای

شیشه، یکی از متریال‌های قابل استفاده برای سازه‌های ریلی است که جز دسته پوشش‌های گران قیمت و لوکس محسوب می‌شود. در یک سقف بازشو شیشه‌ای، پنل‌های شیشه در درون فریم‌هایی جمع شونده قرار می‌گیرند که با کمک چرخ یا واگن‌های مخصوص، بر روی ریل‌ها جا به جا می‌شوند. به دلیل وزن بالای شیشه نسبت به پوشش‌های پارچه‌ای و پلی کربنات، این سازه از حساسیت بیشتری برخوردار است. از همین روی باید محاسبه دقیق بار مرده پنل‌ها، ظرفیت فریم، ریل، واگن و اتصالات به گونه‌ای انجام شود تا سقف ریلی از عملکرد و ایمنی خوبی برخوردار باشد. اجرای سقف شیشه باز شونده عموماً به صورت برقی و با موتور انجام می‌شود. به نحوی که با روشن شدن سیستم انتقال نیرو، پنل‌ها در امتداد مسیر ریل حرکت می‌کنند و در بخش مشخصی از سقف روی هم قرار خواهند گرفت.

مزیت سقف ریلی شیشه‌ای نسبت به پوشش‌های غیر شفاف

• شفافیت بالا و بیشترین میزان عبور نور طبیعی با حفظ دید بصری فضای بیرونی
• امکان کنترل عملکرد حرارتی و نوری با انتخاب شیشه مناسب یا نصب پرده سقفی
• سطح سخت و پایدار در حالت بسته و ایجاد یک سیستم آب بند و هوابند
• قابلیت ترکیب شیشه با نمای معماری مدرن و پوشش‌های خاص آلومینیومی
• ظاهر لوکس و ضد خش با امکان اجرای شیشه لمینت و سکوریت

سقف ریلی آلومینیومی

سقف متحرک فلزی یکی از انتخاب‌های محبوب برای پوشش مکان‌هایی است که نیازمند مقاوم بالای سطح سقف هستند. در میان متریال‌های مختلف، آلومینیوم به دلیل وزن سبک، مقاومت بالا در برابر ضربه و خوردگی بهترین گزینه برای طراحی این‌گونه سقف‌هاست. یک سقف متحرک آلومینیومی شامل پنل‌ها یا لوورهایی متحرک است که در درون فریم قرار می‌گیرند تا با کمک واگن‌ها بر روی ریل جا به جا شوند. این ساختار امکان باز و بسته شدن پوشش سقف را در حین تغییر زاویه پنل‌ها فراهم می‌کند. در نتیجه نه تنها می‌توان یک سقف کاملاً باز یا کاملاً بسته در اختیار داشت، بلکه می‌توان با چرخش تیغه‌ها، پوششی نیمه باز را ارائه کرد. به طور کلی سازه‌های آلومینیومی با موتور تولید می‌شوند و به دلیل وجود مقاطع اکسترود شده، برای فضاهای روباز با بارش سنگین برف و باران مناسب خواهند بود.

مزیت سقف ریلی آلومینیومی نسبت به مصالح سنتی

• نسبت مناسب استحکام به وزن و امکان ارائه پوششی مقاوم در برابر بار محیطی
• کنترل دقیق پنل‌های آلومینیومی و امکان تنظیم زاویه تابش نور خورشید
• مقاومت بالای آلومینیوم در برابر خوردگی و دارای پوشش‌های محافظ پودری یا آنادایز
• امکان طراحی پروفیل‌های اختصاصی و مقاطعی با هندسه‌های پیچیده
• نمای مدرن و ساختار مینیمال برای طراحی پوششُ پروژه‌های لوکس

انواع سقف جمع شونده بر اساس مکانیزم حرکت

از نظر مکانیزم حرکتی می‌توان سقف‌های جمع شونده را بر حسب ابعاد دهانه، نوع پوشش، میزان بازشدگی و فضای مورد نیاز به شکل‌های مختلفی طراحی کرد. در نتیجه هنگام سفارش سقف ریلی باید به شیوه باز و بسته شدن پوشش و همخوانی آن با الزامات یا فضای پروژه توجه کرد. برخی از شناخته‌شده‌ترین ساختارهای مجود عبارت‌اند از:

سقف آکاردئونی:

در مدل‌های آکاردئونی چند بخش متصل به یکدیگر حول محورهای مفصلی تا می‌شوند و به یک سمت یا دو سمت دهانه جمع می‌شوند. برای سیستم‌هایی که محدودیت فضای پارک دارند، می‌تواند مناسب باشد.

سقف رول شونده:

مدل‌های رول شونده شامل یک پوشش انعطاف‌پذیر، معمولاً پارچه یا غشا هستند که حول یک محور یا شفت جمع می‌شود. در این سقف‌ها، به‌جای جابه‌جایی پنل‌های صلب، خود پوشش در مسیر مشخصی رول می‌شود.

سقف تلسکوپی:

در سقف تلسکوپی، چند فریم یا پنل متحرک با ابعاد متوالی روی ریل حرکت کرده و هنگام جمع‌شدن به‌صورت مرحله‌ای داخل یا زیر یکدیگر قرار می‌گیرند. در این آرایش پنل آخر ثابت بوده و بیشترین ارتفاع را دارد.

جمع بندی

انتخاب و اجرای سقف ریلی یا بازشو، از بررسی ابعاد و شرایط پروژه تا انتخاب مکانیزم حرکتی و نوع پوشش، نیازمند طراحی متناسب با کاربری و مشخصات فنی هر فضاست. گروه مهندسی ساینا به‌عنوان مجری انواع سازه چادری، سقف‌های متحرک و سایبان‌های هوشمند، فرایند اجرای پروژه را از مشاوره و بررسی محل، طراحی سازه و انتخاب پوشش مناسب تا برآورد قیمت، ساخت و نصب ارائه و پس از اجرا نیز خدمات پس از فروش را در اختیار شما قرار می‌دهد. برای انتخاب سیستم مناسب و دریافت برآورد قیمت متناسب با پروژه خود، با کارشناسان ساینا تماس بگیرید و از مشاوره تخصصی پیش از اجرا بهره‌مند شوید.

سوالات متداول