پارچه PVC چیست؟ مشخصات، قیمت و کاربرد آن در سایبان

چنانچه قصد خرید یک سایبان پارچه ای یا سازه چادری را داشته باشید، توجه به متریال مورد استفاده در ساخت آن و کسب اطلاعات ضروری در این حوزه می‌تواند شما را برای داشتن یک سازه کاربردی، زیبا و ایمن‌تر یاری کند. به عبارت دیگر از آنجایی که اغلب این نوع سازه‌ها با پارچه PVC (پلی استر با روکش پی وی سی) تولید می‌شوند، شناخت ویژگی‌های ظاهری، مشخصات فنی، کاربردها و البته قیمت هر متر مربع از این ماده حائز اهمیت است.

در واقع پارچه پی وی سی به دلیل مزیت‌هایی چون مقاومت  بالا، استحکام در برابر شرایط جوی مختلف، انعطاف پذیری در اجرای سازه‌هایی با دهانه‌ بزرگ و عمر طولانی، یک انتخاب کارآمد برای پروژه‌های معماری مدرن، سازه‌های سبک و غشایی است. به همین دلیل امروزه جایگاهی ویژه را در ساخت انواع سایبان، آلاچیق، سقف متحرک و… به خود اختصاص داده است. پس با ما همراه باشید تا با چیستی این جنس پارچه، مزایا و معایب و چگونگی انتخاب بهترین برند تولید کننده آن بپردازیم.

پارچه PVC چیست و چگونه تولید می‌شود؟

در وهله اول باید بدانید که پارچه پی وی سی یک پوشش کامپوزیتی چندلایه است که معمولاً در مرکزیت آن الیاف پلی استر (Polyester Woven Fabric) و در لایه‌های بیرونی روکشی از PVC (Polyvinyl Chloride) قرار دارد. بنابراین در صنعت سازه‌ پارچه ای هنگامی که صحبت از این ماده می‌شود، منظور پلی استر روکش شده با پی وی سی خواهد بود. بهره گیری از چنین ساختار لایه بندی شده‎‌ای منجر می‌شود تا تمامی خواص مورد نیاز این سازه‌ها مانند استحکام کششی بالا یا طراحی ضد آب و ضد UV در دسترس باشد.

همچنین در بسیاری از موارد، تولید کنندگان مطرح این پارچه از پوشش‌های تکمیلی دیگری نیز بر روی پی وی سی استفاده می‌کنند. لایه‌های محافظتی ثانویه‌ای چون PVDF یا Acrylic که خواص تمیزشوندگی و دوام بیشتر را برای آن به همراه می‌آورند. در هر حال صرف نظر از تعداد لایه‌های موجود، فرایند تولید این پارچه به دو روش اصلی صورت می‌گیرد. در روش اول با نام Coating (روکش دهی)، ماده pvc به شکل مایع یا نیمه مایع بر روی سطح پلی استر قرار می‌گیرد و تحت حرارت و فشار تثبیت می‌شود.

برای روش دوم اما که به آن Lamination (لمینت کردن) می‌گویند، لایه پی وی سی به صورت فیلم آماده و روی پلی استر پرس می‌شود. نتیجه چنین فرایند تولیدی، یک پارچه صنعتی است که برای مصارف سنگین چون سازه چادری و سقف متحرک کارایی دارد. این پوشش مقاوم و مستحکم با ساختار مهندسی شده و ویژگی‌های خاص خود، عملکردی بسیار متفاوت با منسوجات معمولی یا پلی استر ساده دارد.

ویژگی‌ها و مشخصات فنی پارچه پی وی سی

از نظر مشخصات فنی، هنگام خرید پارچه PVC، بسته به برند و مدل آن، پارچه‌هایی با 3 الی 5 لایه به شما معرفی می‌شود. لایه اول یا همان لایه پایه، اسکلت اصلی پارچه را می‌سازد. این لایه تعیین کننده میزان مقاومت کششی سازه است و به عنوان عامل اصلی تحمل نیروی باد و کشش خواهد بود. لایه دوم که شامل روکش پی وی سی است، با خاصیت تخلخل ناپذیری منجر به ایجاد پارچه‌ای ضدآب و مقاوم در برابر نفوذ گردوغبار می‌شود.

علاوه بر آن افزایش مقاومت نسبت به UV خورشید، ایجاد سطح یکنواخت و قابل جوش حرارتی نیز از مزایای وجود لایه‌های PVC است. لایه سوم مربوط به چسب‌ها و تثبیت کننده‌هایی است که اتصال پی وی سی به پلی استر را آسان و مستحکم‌تر می‌کنند. همچنین باعث جلوگیری از پوسته پوسته شدن سریع پارچه در طول زمان خواهند شد. بخش چهارم که تنها در برخی از محصولات برند و با کیفیت بازار عرضه می‌شود، شامل لایه‌های مختلف محافظتی است.

یکی از شناخته شده‌ترین این لایه‌های محافظتی، PVDF (Polyvinyldene Fluoride) است که در پارچه مورد استفاده برای تمامی محصولات سازه چادری و سقف متحرک ساینا به کار می‌رود. این لایه نه تنها با افزایش مقاومت در برابر UV از رنگ پریدگی و زرد شدن سریع سازه جلوگیری می‌کند، بلکه خاصیت خود تمیزشوندگی را نیز به آن خواهد افزود. همچنین با حفظ ظاهر براق یا نیمه مات و محافظت از ترک خوردگی سطحی PVC، به طول عمر بیشتر سایبان کمک می‌کند.

مزایا و معایب پارچه PVC سایبان

مزایای پارچه

• ضد آب بودن: طراحی پارچه PVC ضد آب منجر به عدم نفوذ رطوبت و باران به داخل پارچه می‌شود و آن را تبدیل به بهترین گزینه جهت پوشش فضای باز می‌کند.
• طول عمر بالا:  ترکیب لایه‌های مختلف چون پلی استر، پی وی سی و PVDF، افزیش خاصیت کششی پارچه و استحکام در برابر پارگی را در طولانی مدت خواهد داشت.
• رنگ پذیری متنوع: این پارچه‌ها امکان تولید در رنگ بندی‌های متنوعی را دارند که برای ایجاد سبک‌های مختلف معماری و همخوانی با فضای پروژه ایده‌آل هستند.
• مقاوم در هر شرایطی: این نوع از پارچه‌ها برای استفاده در فضای باز مهندسی شده‌اند و در برابر برف، باران، تگرگ و تابش شدید نور خورشید عملکرد مطلوبی دارند.
• کاربردی در پروژه‌های مختلف: اقتصادی بودن قیمت پارچه PVC و انعطاف پذیری آن، باعث افزایش کارایی در پروژه‌های کوچک و بزرگ بدون ستون میانی می‌شود.

معایب پارچه

• نیاز به تخصص در اجرا: فرایند تولید و اجرای سازه‌های پارچه ای با جنس PVC نیازمند مهندسان متخصص در این حوزه و اجرای اصولی آن برای دستیبانی به نتیجه مناسب است.
• کیفیت پایین در نمونه‌های ارزان: استفاده از پارچه‌های ارزان قیمت که از مواد اولیه نامرغوب یا فرایند تولید غیراستانداردی برخوردار بوده‌اند، دوام و طول عمر سازه را کاهش خواهد داد.
• قیمت بالا: این نوع پارچه، به ویژه در نمونه‌های برند و با کیفیت، قیمت بالاتری نسبت به منسوجات معمولی موجود در بازار دارد که گاه هزینه کل پروژه را افزایش می‌دهد.

کاربرد پارچه‌های پلی استر روکش PVC در صنعت سازه چادری و سایبان

همان طور که اشاره کردیم امروزه متداول‌ترین متریال مورد استفاده در سازه‌های کششی (Tensile Structures) پارچه‌های پلی استر روکش شده با پی وی سی هستند. دلیل این مسئله نیز تنها وابسته به مقاومت این نوع پارچه در برابر شرایط اقلیمی مختلف و به ویژه اشعه فرابنفش خورشید نیست. بلکه رفتار قابل پیش بینی تحت بارگذاری، قابلیت پیش تنیدگی و همچنین استحکام مناسب آن نسبت به وزن پایین خود است که کاربردش را در این حوزه پررنگ‌تر از سایر صنایع کرده است.

در اغلب پروژه‌های سایبان پارچه‌ای، پارچه نیز بخشی از سیستم باربر سازه است که باید علاوه بر انتقال بارهای محیطی، پایداری هندسی فرم طراحی شده توسط مهندسان را نیز حفظ کند. بنابراین صرف نظر از ساختار چندلایه‌ای که به همراه دارند، بسته به نوع پروژه در گرماژهای حدود 650 تا 1300 گرم بر متر مربع تولید می‌شوند. همچنین در برخی از نمونه‌های مهندسی شده، مقاومت کششی آن به بیش از 4000 الی 8000 نیوتن در هر 5 سانتی متر عرض پارچه می‌رسد. طبیعی است که با وجود چنین مشخصات فنی، شاهد تمایل مهندسان و معماران، به استفاده از پارچه PVC در سازه‌های مدرن باشیم.

طراحی و تولید سقف متحرک پارچه ای

در سقف‌ متحرک پارچه‌ای علاوه بر آن که پارچه باید بارهای محیطی را متحمل شود، در معرض سیکل‌های مداوم باز و بسته شدن نیز قرار دارد. این جاست که میزان مقاومت خمشی (Flex Resistance)، مقاومت در برابر خستگی متریال و همچنین پایداری ابعادی اهمیت پیدا می‌کند. خواص پارچه پی وی سی چون انعطاف پذیری بالا و وزن نسبتاً پایین آن به این منظور مفید است. زیرا امکان حرکت روان سازه را فراهم و در همین حال مقاومت لازمه را در برابر باد و بارندگی ایجاد می‌کند.

در پروژه‌های دائمی سقف متحرک عموماً از پارچه‌هایی Double Coated PVC با پوشش محافظ PVDF استفاده می‌شود. چرا که این ترکیب مقاومت بیشتری نسبت به ترک‌های سطحی حاصل از خمش‌های مکرر و آلودگی‌های جوی را به همراه دارد. همچنین توصیه می‌شود تا رنگ پارچه در تناژهای سفید و روشن انتخاب شود تا کاهش جذب انرژی خورشید، بازتاب نور طبیعی و البته بهبود کیفیت روشنایی زیر سقف را ایجاد کند.

ساخت انواع سایبان ماشین، رستوران، کافه و آلاچیق

نصب سایبان‌ها اغلب در مناطقی با تغییرات دمایی شدید، بارش‌های فصلی و البته وزش باد صورت می‌گیرد. بنابراین یک سایبان ماشین یا آلاچیق چادری باید توانایی تحمل این تابش مستقیم اشعه UV و همچنین بارهای ناشی از باد مکشی و فشاری را در طولانی مدت داشته باشد. از همین روی خرید پارچه PVC چندلایه با الیاف پلی استر می‌تواند بهترین گزینه موجود برای اهداف فوق باشد. زیرا سازه‌ای با این متریال قابلیت ساخت در دهانه‌های بزرگ را بدون ایجاد تغییر شکل محسوس یا افت کشش دارد.

از دیدگاه بهره‌برداری نیز سفارش سازه پارچه‌ای با لایه‌هایی از PVDF یا Acrylic عملکرد بهتری را به دلیل کاهش چسبندگی ذرات خارجی، آلاینده‌های شهری و همچنین رشد قارچ و کپک ایجاد می‌کند. البته متخصصان ساینا توصیه می‌کنند که حتماً نظافت و شستشوی دوره‌ای سازه چادری صورت بگیرد تا احتمال پوسیدگی و آسیب به حداقل برسد. این مسئله نه تنها ظاهر سایبان را در فضاهایی مانند رستوران و کافه بهبود می‌بخشد، بلکه هزینه تعمیر و نگه‌داری را نیز کاهش خواهد داد.

اجرای سازه چادری و غشایی

بر خلاف تصور رایج در جامعه پوشش مورد استفاده در سازه‌های چادری ساینا، تنها یک پارچه متصل شده به اسکلت بدنه نیست. در حقیقت این پوشش خود جزئی اساسی از فرایند طراحی مهندسی سازه غشایی است که عملکرد و خواص آن به طور مستقیم بر رفتار سازه تأثیر می‌گذارد. در طی طراحی اولیه سازه، پارچه تحت پیش تنیدگی مشخصی نصب می‌شود تا توانایی انتقال نیروهای حاصل از باد، باران و سایر تغییرات محیطی را به کابل‌ها و اتصالات داشته باشد.

به همین سادگی می‌توان نتیجه گرفت که نوع پارچه مورد استفاده در طراحی و تولید سازه چادری، تا چه اندازه‌ای حائز اهمیت است. به عبارت دیگر کیفیت الیاف پلی استر، میزان چگالی بافت، نوع روکش PVC و حتی لایه‌های محافظتی آن، همگی در تعیین کیفیت ویژگی‌هایی چون مقاومت پارچه در برابر پارگی، خزش، افت تنش و پیرشدگی مؤثر هستند. پس برای پروژه‌هایی که به این منظور اجرا می‌شوند باید صرف نظر از قیمت پارچه PVC، بهترین و مرغوب‌ترین نوع آن را تهیه کرد تا ضمن حفظ فرم سازه، طول عمر کافی داشته باشد.

انواع پارچه  PVC از نظر لایه بندی

در هنگام خرید پارچه PVC گزینه‌های مختلفی در دسترس شماست که انتخاب هر یک وابسته به شرایط حاکم بر پروژه چون آب و هوای منطقه، بزرگی متراژ، طرح یا فرم سازه، کارایی مد نظر کارفرما، مدت زمان ماندگاری سازه و… دارد. به همین دلیل پیشنهاد می‌شود تا علاوه بر کسب اطلاعات بیشتر در این مورد، حتماً از طریق تماس با ما از مشاوره تخصصی کارشناسان ساینا بهره‌مند شوید.

1. پارچه تک روکش (Single Coated PVC)

پارچه‌های تک روکش ساده‌ترین و اقتصادی‌ترین گزینه‌ای هستند که تنها از یک لایه PVC، بر روی الیاف پلی استر تشکیل می‌شوند. با توجه به احتمال آسیب پذیری این ساختار و مقاومت پایین آن، تنها برای پروژه‌های سبک یا موقت توصیه می‌شود.

• پارچه دو روکش (Double Coated PVC)

پارچه‌های دو روکش به نسبت مدل‌های تک روکش متداول‌ترند. این سبک از پارچه‌های پی وی سی شامل یک لایه پلی استر در مرکز و دو لایه PVC بر روی دو سمت آن می‌شوند. مقاومت بالا در برابر آب و فشارهای محیطی این سبک پارچه را برای ساخت سازه چادری متناسب می‌کند.

• پارچه با روکش PVDF

چنانچه بر روی لایه PVC یک لایه محافظتی PVDF قرار بگیرد، یکی از مرغوب‌ترین انواع پارچه را در اختیار خواهیم داشت. این ترکیب مستحکم متناسب با نیاز پروژه‌های بزرگ عمل می‌کند و بالاترین سطح مقاومت را در برابر UV و دیگر آلودگی‌های محیطی به همراه دارد.

• پارچه با لایه بلک اوت (Blackout PVC)

دسته آخر منسوجاتی نسبتاً جدیدتر هستند که یک لایه میانی تیره یا آنتی لایت نیز در آن‌ها تعبیه می‌شود. این لایه که با نام بلک اوت معرفی می‌شود خاصیت جالبی در جلوگیری کامل از عبور نور دارد. در نتیجه متناسب برای فضاهایی خواهد بود که کارفرما تمایل به کنترل نور طبیعی دارد.

مقایسه پارچه پلی استر روکش PVC با پارچه PTFE و ETFE

قیمت پارچه PVC و عوامل موثر بر آن

همان طور که می‌دانید در وهله اول با در نظر داشتن فضای متغیر بازار ارزی ایران و البته وارداتی بودن اغلب پارچه‌های پی وی سی مرغوب، نمی‌توان یک قیمت ثابت و دقیق را برای این نوع متریال ذکر کرد. البته جدا از نوسانات ارزی، ویژگی‌هایی چون گرماژ پارچه، کیفیت الیاف پلی استر، نوع روکش محافظ، برند و کشور تولید کننده، حجم سفارش و… همگی بر روی قیمت پارچه PVC تأثیر گذارند.

در وهله دوم نیز هزینه خرید پارچه PVC برای پروژه‌های سازه چادری و سقف متحرک، تنها از قیمت اولیه پارچه منشأ نمی‌گیرد. به عبارت دیگر هر پروژه متراژ به خصوصی دارد که شامل بخش‌های مختلفی چون طراحی سازه، زیرسازی، تولید اتصالات، کابل‌های کششی، نصب و مانند آن است که مجموعاً می‌توانند هزینه هر متر مربع از سازه چادری با پارچه پی وی سی را تغییر دهند. بنابراین برای رسیدن به قیمت نهایی، پیشنهاد می‌شود تا برآورد آن را به مشاوران ساینا بسپارید.

ما با در اختیار داشتن نمایندگی فروش پارچه‌ برندهای معتبری چون Kaya ترکیه یا Sioen بلژیک، بهترین و مناسب‌ترین قیمت را ارائه می‌کنیم. در حقیقت شرکت مهندسی ساینا با واردات مستقیم متریال اولیه سازه‌های پارچه‌ای و همچنین دپو آن در حجم‌های بالا، تا حد بسیاری توانسته یک قیمت گذاری منطقی و رقابتی را برای علاقه‌مندان به خرید این سازه‌ها ایجاد کند.

نکات کلیدی در هنگام خرید پارچه پی وی سی

صرف نظر از قیمت پارچه pvc ، باید به نکات دیگری هم در هنگام سفارش این نوع پارچه دقت کرد. برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

گرماژ و ضخامت پارچه: انتخاب گرماژ و ضخامت پارچه باید با توجه به میزان دهانه سازه، مقدار پیش تنیدگی و همچنین بارهای وارد بر آن انتخاب شود تا احتمال تغییر شکل و افت عملکرد به حداقل برسد.

میزان مقاومت در برابر عوامل محیطی: کیفیت پارچه در مقابل فشارهای محیطی چون اشعه فرابنفش یا باد، مستقیماً بر ویژگی‌های فیزیکی آن چون ماندگاری رنگ، خواص مکانیکی و طول عمر پوشش سازه تأثیر می‌گذارد.

گواهی ضد حریق: داشتن گواهی‌های معتبر جهانی از نظر استانداردهای کیفی و محافظتی چون Fire Retardant میزان ایمنی سازه را بالا و الزامات بهره‌برداری را تضمین می‌کند.

برند معتبر: امروزه برندهای متنوعی در ایران فعالیت می‌کنند. شناخت یک برند معتبر که اطلاعات فنی مستند، نتایج مثبت آزمون‌های مکانیکی و کیفیت یکسان را ارائه کند، حائز اهمیت است.

ضمانت نامه: وجود گارانتی اصالت کالا و خدمات پس از فروش که پوشش دهنده عواملی چون افت رنگ، جداشدگی پوشش و تغییر خواص پارچه باشد، کیفیت آن را تضمین می‌کند.

نتیجه گیری

ما در این پست تلاش کردیم تا اطلاعاتی جامع را در مورد انواع پارچه‌های پلی استر روکش پی وی سی در اختیار شما بگذاریم. همان طور که متوجه شدید این پارچه دارای مشخصات فنی، ویژگی‌های فیزیکی و البته تنوع بسیاری در برندهای تولید کننده و درجات کیفی مختلف است. علاوه بر آن انواع دیگری از پارچه‌ها چون پارچه ETFE یا PTFE نیز در بازار موجود اند. بنابراین انتخاب یک پارچه مناسب برای پروژه و کارایی مد نظر شما باید با شناخت کافی در این حوزه و همچنین اطلاعات تخصصی در مورد طراحی سازه‌های چادری و غشایی باشد. پس چنانچه نیازمند راهنمایی بیشتر هستید، کافی است با ما تماس بگیرید.

سوالات متداول