انواع سقف روف گاردن ؛ راهنمای خرید، مزایا و معایب

امروزه روف گاردن (Roof Garden) که به معنای بام سبز می‌باشد تبدیل به یک بخش ارزشمند و البته کاربردی برای بسیاری از ساختمان‌های مسکونی، تجاری و اداری شده است. داشتن چنین مکانی در ساختمان، نه تنها فضایی برای استراحت و دورهمی ساکنین را فراهم می‌کند، بلکه به بهبود کیفیت هوای محوطه، کاهش جذب حرارت و همچنین افزایش ارزش مالی ملک نیز کمک خواهد کرد. با این حال علاوه بر سبک طراحی فضای سبز، بهره‌برداری حداکثری از آن وابسته به نحوه اجرای هر یک از انواع سقف روف گاردن نیز هست.

به عبارت دیگر داشتن سقف مناسب روف گاردن نقش تعیین کننده‌ای در کارایی چهارفصل و ایجاد آسایش برای کاربران آن دارد. از همین روی مدل‌های سقف روف گاردن، تنوع گسترده‌ای از انواع سقف متحرک پارچه‌ای، آلومینیومی، پلی کربنات و شیشه‌ای گرفته تا فرم‌های مختلف سایبان چادری را شامل می‌شوند. هر یک از این موارد مزایا، معایب و ویژگی‌های منحصر به خود را دارد که باید با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی، معماری پروژه و بودجه کارفرما انتخاب شوند. پس با ما در این راهنمای جامع همراه باشید تا بهترین تصمیم گیری را برای پوشش بام سبز ساختمان خود بگیرید.

انواع سقف مناسب روف گاردن و بهترین پوشش برای بام سبز

همان طور که از نام Roof Garden مشخص است، این واژه به فضای سبز روی پشت بام اطلاق می‌شود که می‌تواند در بر گیرنده مبلمان فضای باز، آب‌نما، آلاچیق، فضای نشیمن، گلدان، باغچه کوچک و محوطه سازی خاص باشد. در واقع محدودیت ساختمان‌های بلند و چندین طبقه امروزی منجر شد تا معماران با ایجاد این فضا، شرایط هواخوری ساکنین، کاهش اثر گرمای شهری، بهینه سازی مصرف انرژی و افزایش طول عمر بام را فراهم کنند.

البته طراحی روفگاردن خود اصولی خاص را برای برآورد مواردی چون ظرفیت باربری سازه، زهکشی، نورگیری، گردش هوا و محافظت از کاربران در شرایط جوی مختلف دارد. بنابراین اجرای بهترین سقف برای روف گاردن مسئله الزامی نیست. اما داشتن آن می‌تواند فضایی استانداردتر را برای موارد ذکر شده ایجاد کند. این پوشش قابل انتخاب از میان متریال‌های مختلفی مانند پارچه‌های کششی، شیشه سکوریت، آلومینیوم، چوب ترمو و دیگر سازه‌های متحرک است. هر چند که بهترین جنس، بر حسب میزان تابش آفتاب، شدت بارش‌ها، سرعت باد و سبک معماری پروژه تعیین می‌شوند.

چرا انتخاب سقف برای روف گاردن اهمیت دارد؟

بسیاری از معماران مطرح اقدام به طراحی روف گاردن برای ساختمان‌ها می‌کنند. اما در نظر نگرفتن سقف یا سایبان برای این فضا، عملاً استفاده از آن را در بسیاری از روزهای سال ناممکن خواهد کرد. در واقع تابش شدید خورشید در تابستان، بارش‌های سنگین برف و باران در زمستان و البته وزش بادهای شدید در طبقات بالایی ساختمان‌های بلند کاربری روفگاردن را محدود می‌کند. صرف نظر از آن، در نبود پوشش مناسب، شرایط متغیر اقلیمی منجر به آسیب به تجهیزات موجود در روف گاردن، مبلمان و گیاهان آن نیز می‌شود.

این در حالی است که نصب یکی از انواع سقف روف گاردن، ضمن حفاظت از افراد و تجهیزات موجود، امکان بهره‌برداری در هر چهار فصل سال را به همراه دارد. یک سایبان ایده‌آل، نه تنها سایه مناسب و امکان کنترل نور را در اختیار افراد می‌گذارد، بلکه برای هدایت آب باران، افزایش حریم خصوصی، زیبایی بصری و ارتقا ارزش ملک نیز مفید خواهد بود. حتی در برخی از پروژه‌های لوکس و مجلل، نصب سقف متحرک روف گاردن امکانات فضا را بیشتر کرده و قابلیت کنترل هوشمند پوشش را متناسب با شرایط آب و هوایی موجود ارائه می‌کند.

انواع سقف روفگاردن از نظر عملکرد

ابتدایی‌ترین دسته بندی برای انتخاب سقف مناسب روف گاردن، نحوه عملکرد سازه است. به بیان دیگر پوشش‌های روفگاردن به دو دسته ثابت و متحرک تقسیم بندی می‌شوند. در مدل‌های ثابت، بخشی از فضای پشت بام ساختمان به صورت دائمی و با کمک سازه‌هایی همچون آلاچیق چادری تحت پوشش قرار می‌گیرد. این سبک از سایبان‌های ثابت معمولاً بخشی از پروژه معماری هستند و در طراحی آن‌ها، مواردی مانند بارهای مرده و زنده، مقاومت در برابر باد، نحوه انتقال بار سازه به ساختمان و هماهنگی با معماری آن مورد بررسی و تحلیل قرار خواهد گرفت.

به این ترتیب اجرای اصولی سایبان ثابت به همکاری معمار، مهندس سازه و مجریان تخصصی سازه‌های سبک مثل شرکت سازه چادری ساینا نیاز دارد. در حالی که دسته دوم، با ساختار متحرک و به عنوان راهکاری انعطاف‌پذیرتر اجرا می‌شوند. این سیستم‌ها با قابلیت باز و بست شوندگی، متناسب با شرایط آب و هوایی تغییر موقعیت داده و ایده آل برای پروژه‌های چندمنظوره هستند. پس علاوه بر دانش معماری و سازه، به تخصص در زمینه مکانیزم‌های حرکتی، سیستم‌های کنترلی، موتورهای الکتریکی و جزئیات آب بندی هم احتیاج دارند. مواردی که ساینا با وجود تیم متخصصان خود، به صورت کامل آن‌ها را پشتیبانی می‌کند.

سایبان روف گاردن ثابت

همان طور که اشاره کردیم، سایبان ثابت یکی از روش‌های متداول برای پوشش سقف مناسب روف گاردن است که با هدف ایجاد سایه‌ای دائمی و غیر قابل جا به جایی نصب و راه اندازی می‌شود. این گروه از انواع سقف روف گاردن تنوع بسیاری در مدل‌های خود دارند. هر چند که در عصر حاضر آلاچیق پارچه‌ای و سازه‌ چادری کششی به دلیل ویژگی‌هایی چون وزن پایین، ظاهر مدرن، امکان پوشش دهانه‌های بزرگ و همچنین هماهنگی خوب آن با هر سبکی از معماری، بیش از سایرین مورد استفاده قرار می‌گیرند.

این نوع سازه‌ها با کمترین میزان فشار وارد بر بام، فضایی سایه دار در مقابل تابش شدید آفتاب و پوششی ضد آب در برابر برف و باران ایجاد می‌کنند. البته از نظر اجرایی، عمدتاً نیازمند زیرسازی فلزی یا بتنی مناسب هستند تا بارهای وارد شده از طریق باد و نیروهای کششی را به ساختمان منتقل کنند. هزینه نگه داری پایین و استحکام بالای سازه‌های کششی ساینا، راهکاری اقتصادی و با دوام برای علاقه‌مندان به پوشش‌های ثابت ارائه می‌کند.

مزایای سایبان ثابت:

طول عمر و مقاومت بالا در برابر تغییرات جوی

قیمت اقتصادی و هزینه نگه داری پایین

امکان طراحی اختصاصی و تنوع بالای مدل‌ها

معایب سایبان ثابت:

انعطاف پذیری پایین و غیرقابل جا به جایی

سقف متحرک روف گاردن

امروزه در معماری مدرن، نسل جدیدی از سیستم‌های پوشش دهنده فضای باز مورد استفاده قرار می‌گیرد که کنترل بیشتری را در اختیار ساکنان ساختمان می‌گذارد. در واقع این سازه‌های اتوماتیک، نوعی سقف متحرک هستند که با حرکت پوشش آن بر روی ریل‌ها و به کمک یک موتور الکتریکی، امکان باز و بست آسان سقف فراهم می‌شود. این گروه که شامل انواع سقف متحرک پارچه‌ای، آلومینیومی، پلی کربنات (تلسکوپی) و شیشه‌ای هستند، هر فضایی را از حالت روباز به حالت چهارفصل بدل خواهند کرد.

در نتیجه سقف متحرک روفگاردن اغلب در پروژه‌هایی مورد بهره برداری قرار می‌گیرد که هدف طراح، استفاده حداکثری از فضا، در تمامی شرایط آب و هوایی است. البته اجرای آن نسبت به نمونه‌های ثابت از پیچیدگی بیشتری برخوردار بوده و نیازمند زیرسازی مهندسی شده، ستون‌ها، تیرهای مقاوم، سیستم هدایت آب، موتور و سایر تجهیزات کنترلی است. در این میان سقف متحرک آلومینیومی و تلسکوپی مقاومت مکانیکی بالاتر دارند، در حالی که سازه‌های پارچه‌ای هزینه و وزن سبک‌تری ارائه می‌کنند. بنابراین انتخاب هر یک وابسته به ویژگی‌های پروژه چون محدودیت‌های فضا، میزان بودجه، استانداردهای مهندسی و ترجیحات کارفرما است.

مزایای سایبان متحرک:

انعطاف پذیری بالا در تمامی شرایط اقلیمی

کنترل بیشتر بر فضا و امکان حرکت هوشمند

آب بندی کامل، مقاومت و پایداری مناسب

معایب سایبان متحرک:

هزینه اولیه بالا و نیازمند سرویس دوره‌ای

بهترین جنس و متریال برای سقف روفگاردن

صرف نظر از دسته بندی انواع سقف روف گاردن بر اساس شیوه عملکرد ثابت و متحرک، این سازه‌ها را بر حسب جنس مورد استفاده در ساخت آن نیز تقسیم می‌کنند. چرا که جنس پوشش سقف تأثیر بسیاری بر میزان نور ورودی، مقاومت در برابر برف و باران، طول عمر سازه، وزن و حتی کیفیت آسایش این فضا خواهد داشت. در واقع ممکن است متریال مناسب برای روف گاردن یک منطقه آفتابی و گرم مثل جنوب ایران، مناسب روف گاردن طراحی شده در منطقه‌ای بارانی و سرد مثل شمال غربی ایران نباشد.

پس باید با کمک مشاوران متخصص در این حوزه و کسب اطلاعات بیشتر در مورد خصوصیات هر ماده، بهترین سقف برای روف گاردن را نسبت به شرایط اقلیمی پروژه، کاربری و مشخصات بنا انتخاب کرد. در این میان سقف‌های پارچه‌ای و آلومینیومی از محبوبیت بیشتری نسبت به سایر مواد برخوردارند. با این حال در ادامه ما به بررسی ویژگی‌های منحصر به فرد، مزایا و محدودیت‌های چهار ماده اصلی در پوشش‌های روف‌گاردن، یعنی پارچه، آلومینیوم، پلی کربنات و شیشه می‌پردازیم تا دید بازتری در این حوزه داشته باشید.

سقف پارچه‌ای روفگاردن

منظور از سقف پارچه‌ای می‌تواند هر دو گزینه ثابت یا متحرک باشد که عمدتاً با پارچه‌های پلی استر دارای روکش PVC طراحی می‌شوند. زیرا این سبک از منسوجات ضمن برخورداری از وزن پایین، شامل هزینه اقتصادی، مقاومت کششی بالا و طول عمر قابل توجه 10 الی 20 ساله هستند. همچنین به کار گیری پوشش‌های محافظ چند لایه مانند PVDF استحکام بسیاری را در برابر اشعه UV خورشید، نفوذ رطوبت، ترک خوردگی سطحی و احتمال حریق ایجاد می‌کند.

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های پارچه صنعتی، ارائه سایه مطلوب با امکان کنترل میزان عبور نور است که منجر به حفظ روشنایی و جلوگیری از گرمای آزاردهنده در فضا می‌شوند. همچنین این متریال، با عملکرد کششی خود، بار کمتری را نسبت به سیستم‌های دیگر به سازه ساختمان وارد می‌کند. نظافت آسان، مقاومت در برابر قارچ و کپک زدگی، ظاهر لوکس و امکان اجرای فرم‌های معماری خاص نیز از مزایای قابل توجه سازه پارچه‌ای ساینا است.

سقف آلومینیومی روف گاردن

دومین گزینه پرکاربرد برای طراحی روفگاردن، سقف‌های آلومینیومی هستند که به صورت متحرک قابلیت تولید و اجرا دارند. آلومینیوم نسبت به سایر فلزات از وزن بسیار سبک‌تری برخوردار است، در حالی که همچنان استحکام و مقاومت سازه‌ای مطلوبی را برای ساخت یک سقف ارائه می‌کند. در کنار آن این ماده در مقابل زنگ زدگی، خوردگی، رطوبت، تغییرات دمایی و همچنین تابش مستقیم خورشید مقاوم است. بنابراین در مکانی مانند روف گاردن که در معرض تابش‌های شدید و تغییرات آب و هوایی مداوم است، می‌تواند عملکرد مناسبی به نمایش بگذارد.

به نحوی که بسیاری از سیستم‌های مدرن لوور متحرک و پرگولاهای هوشمند امروزی بر پایه پروفیل‌های آلومینیومی طراحی می‌شوند. در چنین سازه‌هایی می‌توان زاویه تیغه‌های آلومینیوم را تغییر داد و به این شکل میزان تابش نور و گردش هوا را تنظیم کرد. همچنین طول عمر بسیار بالای 20 الی 30 ساله سقف‌ متحرک آلومینیومی، نیاز به نگه داری و تعمیرات کمتری را متحمل می‌کند. پس گزینه‌ای مادام‌العمر، لوکس و تجاری خواهند بود که قابلیت هوشمندسازی نیز دارند.

سقف پلی کربنات روفگاردن

ورق‌های پلی کربنات یکی دیگر از متریال‌های مورد استفاده در ساخت انواع سقف روف گاردن هستند که اقتصادی و البته کاربردی برای فضاهای نیازمند به نور طبیعی خواهند بود. شفافیت پلی کربنات، مقاومت خوب و البته وزن سبک آن منجر می‌شود تا جایگزین ایده آلی برای ورق‌های گران قیمت شیشه باشد. به همین دلیل در ساخت سایبان، سقف تلسکوپی و سقف‌های نیمه شفاف فضای باز کاربرد گسترده‌ای را به خود اختصاص داده‌اند. این متریال با وجود لایه محافظ UV می‌تواند نسبت به اشعه‌های مضر خورشید مفید واقع شود و در برابر بارش‌ها نیز کاملاً عایق باشد.

از نظر طول عمر، کیفیت و ماندگاری سقف پلی متحرک پلی کربنات، می‌توان حداقل بازه 10 الی 25 ساله را برای آن انتظار داشت. همچنین در صورت نصب اصولی و ساخت سازه‌های مهندسی، هزینه بسیار اقتصادی‌تری به همراه دارد. البته نباید فراموش کرد که به دلیل به دام افتادن گرما در محوطه بسته‌ای با پوشش پلی کربنات، این سازه عمدتاً برای نگه داری از گل و گیاهان بام سبز توصیه می‌شود و برای فضای نشیمن ممکن است کارای لازم را ارائه نکند.

سقف شیشه‌ای روف گاردن

لوکس‌ترین ماده برای ساخت سقف مناسب روف گاردن، شیشه است. مهم‌ترین مزیت و ویژگی شیشه را می‌توان حداکثر دید بصری و انتقال نور طبیعی به فضای زیر سقف دانست. به این منظور امکان اجرای هر دو سبک سقف‌های ثابت یا متحرک شیشه‌ای وجود دارد که با استفاده از شیشه سکوریت و لمینت جهت حفظ امنیت و زیبایی بیشتر طراحی می‌شوند. ارتباط کامل با فضای سبز روف‌گاردن، آسمان و دید 360 درجه، حس باز بودن محوطه را منتقل می‌کند. در نتیجه سقف شیشه‌ای متناسب با فضای رستوران، کافه، ساختمان‌های لوکس و مدرن است.

البته نباید فراموش کرد که شیشه به نسبت پلی کربنات، پارچه و آلومینیوم از وزن بسیار بالاتری برخوردار است. در نتیجه اجرای آن به ویژه در ابعاد بالا، نیازمند زیرسازی تخصصی، محاسبات مهندسی، معماری سازه و همچنین پرداخت هزینه بالاتر است. از سوی دیگر به دلیل عبور آسان نور آفتاب از شیشه‌های شفاف، نیاز هست تا برای کارآمدی سقف و آسایش بیشتر کاربران در فصول گرم سال، از پرده‌های سقفی یا پوشش مشابه در زیر شیشه استفاده شود.

مقایسه مدل‌های مختلف سقف روف گاردن

بهترین سقف برای روفگاردن من کدام است؟

حتماً الان از خودتان می‌پرسید که با وجود این حجم از تنوع، بهترین سقف مناسب روف گاردن شما کدام یک است؟ در پاسخ باید بگوییم که این انتخاب وابسته به معیارهای مختلفی مانند بودجه مد نظر شما، کاربری روفگاردن موجود، ابعاد پروژه، شرایط سازه‌ای ساختمان، سبک معماری، آب‌وهوای منطقه، تعداد طبقات و… است. بنابراین در این بخش به صورت خلاصه بهترین گزینه را بر اساس چند معیار مهم به شما معرفی می‌کنیم.

انتخاب بر اساس بودجه:
اگر محدودیت بالایی در میزان بودجه مصرفی دارید، سقف‌های پلی کربنات و سازه پارچه‌ای گزینه‌های اقتصادی و کاربردی‌تری در مقابل مدل‌های شیشه‌ای و آلومینیومی هستند. همچنین سایبان‌های ثابت در قیاس با سری‌های متحرک، هزینه کمتری خواهند داشت.

انتخاب بر اساس شرایط آب‌وهوایی:
در مناطقی که میزان تابش آفتاب شدید و بارش‌های گسترده‌ای دارد، سقف‌های آلومینیومی و پلی کربنات به دلیل مقاومت بالاتر، عملکرد بهتری خواهند داشت. از سوی دیگر سازه‌های متحرک نسبت به نمونه‌های ثابت، کنترل بیشتری را در اختیارتان می‌گذارند.

انتخاب بر اساس کاربری فضا:
چنانچه خواهان استفاده از روف گاردن برای دورهمی، پذیرایی، رستوران و کافه هستید، سقف‌های متحرک ساینا انعطاف پذیری بیشتری برای بهره‌برداری از فضا خواهند داشت. اما گر فضای شما نیازمند یک سایبان ساده یا آلاچیق دائم است، پوشش‌های ثابت مقرون به‌صرفه‌تر هستند.

انتخاب بر اساس طرح معماری:
هماهنگی سازه با سبک معماری ساختمان یکی از ارکان مهم در ایجاد زیبایی‌های بصری است. بنابراین چنانچه پروژه شما از نوع مدرن و جدید است، سقف‌های آلومینیومی و شیشه‌ای انتخاب بهتری هستند. در حالی که پوشش‌های پارچه‌ای ثابت و یا متحرک قابلیت همخوانی با هر مکانی را دارند.

سخن آخر

چه قصد خرید سقف متحرک روفگاردن را دارید و چه سایبان ثابت، ما همراه شما هستیم! شرکت سازه چادری ساینا با بیش از یک دهه فعالیت تخصصی در عرصه طراحی، تولید و اجرای انواع سقف روف گاردن آماده ارائه هر گونه خدمات در این حوزه است. ما با بهره مندی از مهندسان شاخص کشور و سال‌ها تجربه اجرایی خود، بهترین و جدیدترین تکنولوژی طراحی و ساخت را در عرصه سازه‌های کششی ثابت و متحرک ارائه می‌کنیم. برای مشاوره خرید، بازدید پروژه و براورد قیمت کافی است با ما تماس بگیرید.

سوالات متداول